Mag mijn werkgever overwerk verplichten?

Het korte antwoord

Je werkgever mag overwerk alleen verplichten als dit schriftelijk is vastgelegd in je arbeidsovereenkomst, cao of personeelshandboek. Staat er niets over overwerk in deze documenten, dan kun je overwerk weigeren zonder gevolgen. Ook als overwerk wel is afgesproken, gelden er wettelijke grenzen aan het aantal uren dat je mag werken. Je werkgever moet zich altijd houden aan de maximumwerktijden uit de Arbeidstijdenwet. Overwerk mag nooit ten koste gaan van je gezondheid en veiligheid.

Wat zegt de wet?

De Arbeidstijdenwet stelt duidelijke grenzen aan werktijden om werknemers te beschermen. Je mag maximaal 12 uur per dag werken en gemiddeld niet meer dan 48 uur per week over een periode van 16 weken. Ook heb je recht op minimaal 11 uur onafgebroken rust tussen twee werkdagen. Deze wettelijke grenzen gelden altijd, ook als je arbeidsovereenkomst overwerk toestaat. Voor bepaalde beroepen gelden speciale regels.

Waar moet je op letten?

Controleer altijd je arbeidsovereenkomst, cao en personeelshandboek om te zien wat er over overwerk staat. Let vooral op of er staat dat overwerk 'redelijkerwijs kan worden verlangd' of vergelijkbare bewoordingen. Ook is het belangrijk om bij te houden hoeveel uren je werkt, zodat je kunt controleren of de wettelijke grenzen niet worden overschreden. Krijg je geen compensatie voor overwerk, dan kan dit een teken zijn dat er iets niet klopt.

Voorbeeld uit de praktijk

Sandra werkt in een administratieve functie en haar arbeidsovereenkomst vermeldt niets over overwerk. Haar baas vraagt haar om tot 20:00 door te werken voor een belangrijke deadline, maar Sandra kan weigeren omdat overwerk niet in haar contract staat. Zou er wel staan 'incidenteel overwerk kan worden verlangd', dan zou ze moeilijker kunnen weigeren. In dat geval moet haar werkgever het overwerk wel compenseren met extra loon of vrije tijd. De werkgever mag ook dan niet structureel overwerk vragen, want dan wordt 'incidenteel' een loos begrip.

Wat kun je doen?

Begin met het controleren van je arbeidsovereenkomst en andere relevante documenten. Voer een open gesprek met je werkgever als er onduidelijkheden zijn over overwerk.